Menu
↩︎ terug naar overzicht

Rhapsody in West: De Urban Sync methode in de praktijk

Rhapsody in West, het nieuwe woningbouwcomplex in de Kolenkitbuurt in Amsterdam West is een uitzonderlijk project. Niet alleen omdat het een meer dan energieneutraal gebouw is met 239 appartementen, op zichzelf al bijzonder, maar vooral omdat alle betrokkenen naar elkaar geluisterd hebben en dat het hele traject zijn blijven doen. Dit project toont aan dat luisteren naar elkaar en naar de omgeving de allermooiste resultaten kunnen opleveren. Van belang is dan wel dat je dit vanaf het begin doet.

Met een torenhoge ambitie zijn wij, Tangram Architecten en Urban Sync, in 2014 op pad gegaan om in Amsterdam West mee te doen aan een nieuwe en innovatieve tender. Het stadsdeel Amsterdam West had voor de uitgifte van deze kavel er eens een keer niet voor gekozen om voor het hoogste bod te gaan maar voor de kwaliteit van het plan. Daarbij lag de focus op duurzaamheid en de toegevoegde waarde voor de buurt. Voor de opdrachtgevende rol kwam het team uit bij de bouw- ontwikkelcombinatie Smits/ De Nijs.

locatie Rhapsody in West

Luisteren naar de Buurt

In plaats van direct plannen maken zijn we eerst gaan praten met partijen in de buurt. In de eerste ronde van de tender hadden wij geen uitgewerkt stedenbouwkundig ontwerp in gedachten, maar wel hoe het complex niet alleen voor de toekomstige bewoners maar ook voor de buurt een meerwaarde kon opleveren. In de Kolenkitbuurt was op dat moment veel gaande. Na jaren van stagnatie door de crisis waren de woningbouwcorporaties weer begonnen met de broodnodige renovatie en vernieuwing van hun bezit in de buurt. Van de beloofde toevoeging van een ander soort woningvoorraad (middeldure huur of goedkope koop) was tot dan toe weinig terecht gekomen en dat zou met de start van deze nieuwe bouwopgaaf weer op gang komen. Dat nam niet weg dat de lege kavel waar gebouwd zou moeten worden op dat moment een belangrijke rol speelde in de buurt. Het was in gebruik als verblijfsgroen ondanks het feit dat het daar niet toe bestemd was. Het kunstenaarscollectief Cascoland was, na enig tegensputteren door de gemeente, begonnen met het toegankelijk en prettig maken van het verwilderde groen op de kavel. Vanuit de behoeften uit de buurt was Cascoland gaan programmeren en met succes was het verwilderde groen verworden tot een parkje waar men kon hangen, liggen, barbecueën, samenkomen, overheen lopen, fruit oogsten of zelfs kippen houden. In een buurt waar de gezinnen groot zijn en de woningen klein zijn dergelijke plekken essentieel voor de leefbaarheid in een buurt.

In de tweede fase van de wedstrijd, toen we nog met drie partijen over waren, zijn we verder gegaan met luisteren. Niet alleen naar de buurt maar ook naar de professionals waarmee een integraal ontwerpteam is opgezet. Ontwikkelaars, aannemers, bouwtechnische specialisten, duurzaamheidsspecialisten, kenners op het gebied van geluid zijn door ons uitgedaagd om, met de input vanuit de buurt en de wens om meer dan energieneutraal te ontwerpen en bouwen, over de grenzen van hun vakgebied heen te kijken en te komen met innovatieve oplossingen voor dit zeer complexe stukje nieuwe stad.

Voordelen

De voordelen van het betrekken van alle stakeholders bij de ontwikkeling en realisatie van Rapsody in West liggen vooral bij:

  • community building – bewoners, gebruikers, stadsdeel en andere betrokkenen worden actief betrokken bij het vormgeven van hun directe woonomgeving en leren elkaar kennen -bekend maakt bemind- wat zorgt voor een beter gevoel van welbevinden;
  • slagkracht – omdat binnen het platform alle betrokken partijen al verzameld zijn kan snel gereageerd worden op mogelijke problemen die optreden of kansen die ontstaan in het plangebied en kan adequaat gereageerd worden;
  • actieve participatie is een wens van Stadsdeel West en van bewoners – ook door het stadsdeel wordt actief naar manieren gezocht om bewoners te betrekken bij hun buurt en bewoners geven aan daar behoefte aan te hebben.

Vorm volgt (buurt) functie

Zo is de vorm van het gebouw ontstaan vanuit de wens om de buurt af te schermen voor het geluid van de snelweg A10 maar ook vanuit de gedachte dat een ronde gevel energetisch de beste resultaten geeft. Tussen de gebouwen is de kavel open en toegankelijk voor de bewoners en mensen uit de buurt. En aangezien het een voorwaarde was om parkeren op eigen kavel op te lossen is het maaiveld hellend opgetild om onderin het gebouw de ruimte te geven voor het parkeren en daarboven ruimte te laten voor ontmoeting. Om aansluiting te krijgen bij de Kolenkitkerk is de basis van het gebouw ontworpen in dezelfde rode baksteen en om aansluiting te krijgen bij de woningen tegenover zijn grondgebonden woningen met hun voordeur aan de straat geplaatst. Op alle fronten dus een appartementencomplex dat correspondeert met zowel harde en zachte waarden van de directe omgeving.

Inmiddels is het project opgeleverd en is de inhuizing gestart en is het project genomineerd voor de StiB Award 2019, een prijs voor een project dat door gebiedsversterking bijdraagt aan het intensiveren van de vitaliteit en dynamiek van de stad. Criteria zijn o.m.: versterking omringend stedelijk gebied en identiteit van de wijk/stad, verhoging sociale veiligheid, innovatief (een voorbeeld voor de sector). De StiB Award is een gemeenschappelijk initiatief van het vakblad Vastgoedmarkt en vastgoedbelegger Syntrus Achmea Real Estate & Finance.

De Volkskrant gaf het project een hoge waardering met 4 van de 5 sterren. Het artikel is hier de lezen.

opening Rhapsody

www: Jan van Schaffelaarplantsoen

Project: Rhapsody in West
Initiatief: Gemeente Amsterdam
Ontwikkelaar: De Nijs en Smit’s Bouwbedrijf
Eigenaar: CBRE Global Investors
Architect: Tangram Architecture and Urban Landscape
Conceptontwikkeling: Urban Sync
Buurtparticipatie: Urban Sync en Cascoland

Facts & figures

  • icoon_duurzaam_groen

    239 meer dan klimaatneutrale woningen in de vrije sector

  • icoon_opmerkelijk

    levert meer energie op dan het verbruikt

  • icoon_gesprek_in_overleg

    Met de stakeholder buurt de buitenruimte invullen