Het bedrag dat we in Nederland uitgeven aan zorg stijgt al jaren. Hoewel de overheid en gezondheidsexperts dappere pogingen doen om de zorgkostenstijging in te dammen is die trend nog lang niet omgebogen. Sterker nog, volgens een rapport van het RIVM uit april 2020 zullen (bij ongewijzigd beleid) de zorgkosten tot 2060 elk jaar met 2,8% toenemen. Het RIVM heeft berekend dat in 2060 in totaal ruim 291 miljard euro aan zorg zal worden uitgegeven. Het grootste deel van dit zorgbudget (ruim 96 miljard euro) gaat naar ziekenhuiszorg. De effecten van de corona-pandemie zijn in deze bedragen niet meegenomen.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) is het met van het RIVM eens. De WRR gaf het kabinet dit jaar, vlak voor Prinsjesdag, een waarschuwing: in 2060 zullen de zorgkosten zijn verdrievoudigd. Per Nederlander zouden de zorgkosten in dat jaar 18.000 euro bedragen (nu: 6.000 euro) 

Zoeken naar besparingen 

Stijgende zorgkosten zijn niet nieuw. Ook het zoeken naar besparingsmogelijkheden is niet nieuw. Bezuinigingen in de zorg zijn geen nieuws meer. Zorgpersoneel kreeg lange tijd bijna geen salarisverhoging, zorg werd deels gedecentraliseerd (zie het debacle met de jeugdzorg) en zorginstellingen werden tot steeds hogere efficiëntie gedwongen.  

In de praktijk blijkt deze bezuinigingsdrang niet altijd goed uit te pakken. Zorgprofessionals moeten een steeds hogere werklast dragen met een afnemend aantal schouders. Daardoor kampt de zorg niet alleen met een schrikbarend hoog ziekteverzuim (13,3%), maar ook met een “gigantisch verloop”, een probleem dat in crisisjaar 2020 alleen maar groter is geworden. Ziekenhuizen vallen om en het aantal IC-plaatsen is in Nederland ongeveer de helft van het Europees gemiddelde. 

Voorkomen is beter dan genezen 

De oplettende lezer zal hebben opgemerkt dat het RIVM spreekt over stijgende zorgkosten bij ongewijzigd beleid én dat de bulk van de kosten bij de ziekenhuiszorg gemaakt zal worden. Daarom neemt het idee van Erasmus uit de 16e eeuw dat voorkomen beter is dan genezen weer een steeds prominentere rol in. 
En inderdaad: uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat 80% van de zorgkosten gerelateerd is aan leefstijl.  

Door te investeren in preventie en leefstijlinterventies proberen zorginstellingen en zorgverzekeraars hogere zorgkosten in de toekomst te voorkomen. Met cursussen om te “stoppen met roken”, adviezen over gezonde voeding en zelfs het aanmoedigen van regelmatig sportschoolbezoek proberen zorgprofessionals ons gezond te houden. Ook zijn campagnes opgezet om eenzaamheid te bestrijden en stress te verminderen, terwijl ook de luchtkwaliteit onder het vergrootglas is gekomen. 

Gezondheid is geen individuele aangelegenheid 

Wat de meeste interventies met elkaar gemeen hebben is dat ze het individu aanspreken. Door de juiste (gezonde) keuzes te maken kun je langer gezond blijven. Onderzoek bevestigt dit. 

Wist je dat 80% van alle leefstijlveranderingen alleen onbewust worden getriggerd? Een van de grootste triggers voor gedrag is de stedelijke leefomgeving. Het bestaan van blue zones is hiervan een overtuigend bewijs. Dit zijn gebieden waar de bevolking aantoonbaar langer woonouder wordt. Bekende blue zones zijn Okinawa (Japan), Loma Linda (California, USA), Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Griekenland) en Silanus (Sardinië).

Uit een langjarige studie die in Rotterdam-Zuid werd uitgevoerd kwam naar voren dat een gezonde leefstijl zorgt dat mensen (gemiddeld) zes jaar langer leven. Bovendien blijven ze negen jaar langer gezond.

Je gezondheid is dus geen (puur) individuele aangelegenheid. Het is weliswaar mogelijk om -met een beetje discipline- nieuwe gewoontes aan te leren, maar als de leefomgeving een gezonde leefstijl niet ondersteunt, krijg je het erg moeilijk. Mensen maken vaak, onbewust, de makkelijke keuze. 

Gezond eten is lastig wanneer je vijf snackbars in de buurt hebt, maar geen groenteman. Als er geen fietspaden zijn wordt de fiets pakken in plaats van de auto minder aantrekkelijk. En je kunt wel naar een sportvereniging willen, maar dan moet er wel een locatie in de buurt zijn. Gezonde gebiedsontwikkelingen gaan dus niet enkel om de gezondheid van haar gebruikers te beschermen, maar ook om een gezonde leefstijl te faciliteren. Op deze manier zien wij gezonde gebieden als preventief middel om de zorgkosten binnen de perken te houden. 

Bouwen aan gezonde steden 

Lange tijd is de invloed van de stedelijke leefomgeving op het gedrag een blinde vlek geweest binnen het gezondheidsbeleid. Gelukkig komt daar langzaam verandering in. 

Bij de inrichting van de stedelijke leefomgeving wordt steeds meer gezocht naar manieren om gezond gedrag te bevorderen. Door te bouwen aan steden, wijken en gebouwen waar mensen onbewust worden getriggerd (nudging) tot gezond gedrag neemt de kans op positieve leefstijlveranderingen toe. Gezonde gebiedsontwikkeling, noemen wij dit. Deze gezondere leefstijl houdt niet alleen stand zolang een overheidscampagne loopt, maar is blijvend.

Kansen om de stedelijke leefomgeving gezonder te maken zijn overal. Je moet ze alleen zien. Tegen een trappenhuis aanlopen in plaats van een lift bij een appartementengebouw, parkeerplaatsen of mobiliteitshubs kunnen zo aangelegd worden dat de auto verder weg staat dan de fiets. Daardoor wordt het, zeker op kortere afstanden, aantrekkelijker de fiets te pakken. Door aandachtig te kijken naar het winkelaanbod kan worden gezorgd dat in de buurt meer gezond eten te koop is. “Food deserts”, gebieden waar geen verse producten te krijgen zijn, worden zo voorkomen. 

De stad is meer dan een stapel stenen

Bij Urban Sync zien we een stad als iets dat verder gaat dan een stapel beton en stenen. Gezond stedelijk leven en gebiedsontwikkeling staat wat ons betreft centraal.

Natuurlijk, gebouwen, wegen, pleinen en groene gebieden zijn onmisbare onderdelen van de stad. Maar in onze visie vormen deze slechts de hardware. Een middel om gezond en gelukkig te kunnen leven.

Dat prachtige gebouwen en pleinen onvoldoende zijn om van een stad te kunnen spreken is vooral duidelijk wanneer je kijkt naar Noord-Korea. Om iedereen te laten zien hoe welvarend de socialistische heilstaat Noord-Korea is, werd hier een hypermoderne stad aangelegd. Er wonen echter amper mensen. De brede, uitgestorven, straten laten duidelijk zien wat ontbreekt: mensen, creativiteit en reuring. 

Een andere manier van denken

In onze visie zijn dat de dingen die een stad maken tot wat het is. Gezonde gebiedsontwikkeling bevordert de creativiteit, inventiviteit en interactie van mensen die er wonen, werkenbewegen en (spelend) leren zijn. Dit vormt in onze visie de software van de stad.
Traditionele gebiedsontwikkeling is nog grotendeels gericht op het hardware-aspect. Weliswaar wordt soms getracht een bruisende omgeving te creëren, maar dit denken is veelal ingebed in het tekentafeldenken van de traditionele planologie.
Urban Sync kiest een andere benadering. Werkend vanuit ons Sync City Dashboardmode zetten wij de software in het midden. De hardware staat ten dienste van de mens. Zo zorgen we voor een prettige leefomgeving waarin mensen wonen, werken, leren en recreëren op een prettige én gezonde manier. 

Hoe wij zorgen voor gezond ontworpen steden

Het Sync City Dashboardmodel voor gezonde gebiedsontwikkeling staat centraal in het 3D Sim City softwarepakket dat we ontwikkelden in het kader van het project “Stad van de Toekomst” van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)BNA en de TU-Delft.

Onze gedachte bij dit project was net zo voor de hand liggend als revolutionair: de toekomst is niet te voorspellen. Daarom wilden we geen Stad van de Toekomst creëren, maar een stedelijk ontwikkelproces van de toekomst. Een ontwikkelproces dat voldoende flexibiliteit biedt om mee te bewegen met nieuwe trends en uitdagingen, maar wel is toegerust op de grote vraagstukken waarmee we –nu al- te maken hebben.

De 3D Sim City software die we ontwikkelden is geheel data-driven en ontworpen om de toenemende complexiteit van de urbane vraagstukken aan te kunnen.En ondersteund door data en kennis van de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven. In ons Sync City Dashboard softwarepakket komen alle stedelijke uitdagingen aan bod: vergroening, klimaatadaptatie en energietransitie worden integraal aangepakt om te komen tot een toekomstbestendige stad.

Na een enthousiaste ontvangst door overheid en marktpartijen voelen wij ons aangemoedigd in onze visie. Daarom blijven we voortbouwen op onze visie en ons Sync City Dashboard. onze 3D planningssoftware. 

 

 

De meeste steden hebben een flinke opgave om de gezondheid te verbeteren. Als dit niet tijdig gebeurt, blijft de leefstijl van inwoners ongezond en nemen de zorgkosten toe. Nederland breekt binnenkort het plafond van €100 miljard per jaar.

Dit artikel gaat over de ‘gezonde stad’ en er worden makkelijk implementeerbare en concrete tips gegeven over hoe de gezondheid verbeterd kan worden. Benieuwd naar de tips en antwoorden op vragen met betrekking tot gezonde steden? Lees dan snel verder!

De stad in 2021

Steden zijn zo geordend om het leven zo efficiënt mogelijk te maken.  Bewoners kunnen zich, door de moderne infrastructuur, razendsnel verplaatsen en alles wat nodig is voor de primaire levensbehoefte is dichtbij. De auto wordt vaak gebruikt en het is vaak niet aantrekkelijk om gezonde keuzes te maken. De gemiddelde stad in 2021 kent een zwaarwegende schaduwzijde: een ongezonde omgeving om in te leven.

De gevolgen van de moderne stad

Mensen leven ongezond. Het is door allerlei redenen meestal niet aantrekkelijk om een gezonde keuze te maken. Dat vertaalt zich direct naar het leven van alle dag. Immers, wie pakt de fiets als het wegennetwerk in haar totaliteit is ingericht voor gemotoriseerd verkeer? Een logisch gevolg van een ongezonde leefstijl is het toenemen van zorgkosten. Uiteindelijk heeft een ongezonde stad dus ook een financieel nadeel – en dat gaat de inwoners niet ongemerkt voorbij. Het goede nieuws: er is een alternatief. Een gezonde stad stimuleert de juiste keuzes. En mede door corona wordt er steeds meer rekening gehouden met de gezondheid van een stad. Maar hoe ziet dat er precies uit?

De invloed van een arme wijk

Uit onderzoek komt naar voren dat arme wijken een ongezondere leefstijl aanhouden. Bewoners roken meer en hebben vaker overgewicht. Tijdens een studie  in Rotterdam is naar voren gekomen dat mensen die in een arme wijk wonen zes jaar eerder overlijden en ze gemiddeld negen jaar eerder ziek worden. Arme mensen eten ongezonder want dat is goedkoper, er wordt niet bewogen en er is weinig groen. Dit benadrukt nogmaals dat de woonwijk, onze leefstijl en onze gezondheid op elkaar van invloed zijn.

Van Blue zone naar Urban Blue zone

Bijna iedereen heeft wel eens gehoord van een Blue zone. Dit is een bepaalde plek in de wereld waar mensen gemiddeld een stuk ouder worden. Dit heeft niet niet alleen te maken met de locatie maar ook heel sterk met de leefstijl. Bij Urban Sync werken we vanuit het wetenschappelijke inzicht dat gezondheid sterk samenhangt met leefstijl. In onze samenwerking in de Data en Kennishub Gezond Stedelijk Leven werken we aan concrete ontwerpprincipes voor een gezonde wijk.

Zoals we allemaal wel weten wordt gezondheid onder andere bevordert wanneer we gezond eten, voldoende bewegen, minder stress ervaren en contact hebben met gelijkgestemden. Uit onderzoek komt naar voren dat de woonwijk waar we wonen van invloed is op onze leefstijl en dus ook onze gezondheid. Met andere woorden een gezonde wijk houdt ons gezond.

Wat is een gezonde stad?

Zoals eerder is genoemd, zorgt een goede stad voor een gezonde leefstijl van haar inwoners. De ‘gezonde stad’ is zo ingericht dat het de juiste keuzes stimuleert. De term ‘gezond’ kan breed ingevuld worden. Er zijn allerlei zaken die meewegen in de beoordeling van de gezondheid van een stad en er zijn talloze mogelijke verbeteringen voor bestaande steden.

Een gezonde wijk is geen eenvoudig begrip dat eenduidig te beantwoorden is. Het heeft te maken met een aantal verschillende factoren. We noemen een wijk gezond wanneer er een bewuste en gezonde leefstijl door de omgevingfactoren op een bewuste maar vaak ook onbewuste manier wordt gestimuleerd. We noemen dat nudging. Het ontwerp van de wijk zet mensen aan om hun leefstijl aan te passen waardoor mensen gezonder blijven en gemiddeld ouder worden. Diverse onderzoeken tonen aan dat het ontwerp van de woonwijk en de architectuur van gebouwen invloed heeft op onbewust gedrag.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Hieronder staan een aantal slimme oplossingen opgesomd.

Tien slimme ontwerpoplossingen

In een gezonde stad zijn er verbeteringen doorgevoerd op allerlei terreinen. Alle verbeteringen zorgen ervoor dat een stad gezond wordt. Dat betekent onder andere dat de mentale en fysieke gesteldheid van de inwoners goed is. Het betekent ook dat een stad duurzaam is en dat er alles aan wordt gedaan om voor iedereen goed leefbaar te houden. Hieronder staan tien voorbeelden die bijdragen aan de gezondheid van een stad!

1. Leg een goede infrastructuur aan

En dan wordt niet het gebruik van het beste asfalt bedoelt. Een goede infrastructuur stimuleert mensen om eerder de fiets dan de auto te pakken. In een gezonde stad wordt rekening gehouden met niet-gemotoriseerd verkeer. Concreet betekent dit: zorg voor voldoende fiets- en wandelpaden. Stimuleren om inwoners te laten fietsen of wandelen zorgt voor meer beweging. Vanzelfsprekend zorgt die beweging voor een gezondere leefstijl.

In Vlaanderen hebben ze dit principe mooi verwoord met STOMP. Stappen (wandelen), Trappen, OV, Mobiliteit as a Service, Persone vervoer. Dit principe wordt toegepast in de projecten Cartesius Utrecht en Pasgeld Rijswijk.

2. Verstop de lift

Het stimuleren van gezonde keuzes begint al bij het ontwerp van een appartementgebouw. Verstop de lift. Het is een eenvoudige stap in de goede richting. Wanneer de lift verstopt is en de trap wél duidelijk zichtbaar is, zullen mensen sneller de trap nemen. Wederom leidt dat tot meer beweging. Deze denkwijze kan op allerlei terreinen worden toegepast.

3. Creëer ontmoetingsplekken in gebouwen en de openbare ruimte

Want die zorgen voor de sociale gezondheid. Een buurthuis waar de koffie (of, in het beste geval, een stuk fruit) klaar staat voor elke passant zorgt voor ontmoetingen van inwoners onderling. Ook speciale wandelgroepen of sportactiviteiten zorgen voor onderlinge verbondenheid en een verbeterde sociale omgeving.

4. Stimuleer gezond eten

In veel steden bevinden fastfoodtenten zich op A-locaties. Midden in het centrum is het eenvoudig om een hamburger te kopen. Gezonde eetgelegenheden zijn vaak minder aanwezig. Logisch, want het budget van de giganten maakt het financieel mogelijk om op de drukste locaties een vestiging te openen. Bij deze oplossing ligt dus een taak bij de overheid. Zorg dat gezond eten gestimuleerd wordt en zorg voor gezond voedsel. Pas eventueel het beleid aan om de juiste bedrijven naar het stadscentrum te trekken.

5. Verminder stress

Het verminderen van stress kan op heel veel manieren gerealiseerd worden. Een voorbeeld is de aanleg van sportvelden en parken. Zorg dat het eenvoudig wordt om te gaan sporten of lekker te bewegen. Een sportveld/park in de buurt of, als daar een behoefte voor is, een skatebaan bij een wijk, leidt hoogstwaarschijnlijk tot een toename in de populariteit van sporten en bewegen.

6. Leg veel groen aan

Ook parken, tuinen en bossen dragen bij aan de mentale gezondheid. De rust die ervaren wordt te midden van ‘groene plekken’ zorgt voor stressvermindering en is positief voor het psychische gedeelte van de gezondheid. Bovendien is het bos of het park een geliefde plek voor hardlopers – dus ook de vorige tip heeft hier veel baat bij! En in het verlengde van deze tip:

7. Maak een collectieve moestuin

Een ontmoetingsplek voor wijkbewoners waar ook volop groen aanwezig is. Dat kenmerkt de collectieve moestuin. Mensen ontmoeten elkaar en bespreken het leven van alledag, terwijl er in het groen gewerkt wordt. Iets eenvoudigs als een moestuin heeft effect op de sociale gezondheid, duurzaamheid en mate van rust in een stad! En voor de bewoners is de opbrengst van een moestuin een extra reden om er mee aan de slag te gaan.

8. Laat inwoners tot rust komen

In een gehaaste maatschappij is stilte dé manier om tot rust te komen. Houdt bij de aanleg of ontwikkeling van een stad rekening met de stilte. Dat kan bijvoorbeeld door bossen en parken aan te leggen met voldoende afstand tot drukke wegen, zodat veel of harde geluiden de rust niet verstoren.

9. Reorganiseer het wegennetwerk

Op veel plekken zijn de wegen bijna uitsluitend gemaakt voor auto’s. Maak het inwoners niet moeilijk om te bewegen en stimuleer gezond vervoer. Zorg voor rustige fietspaden door mooie omgevingen en laat de autoweg zo min mogelijk gebruikt worden voor verplaatsingen binnen de stad.

10. Stimuleer gezonde keuzes

De laatste, en alles overkoepelende oplossing: stimuleer gezonde keuzes. De bovenstaande tips dragen allemaal bij aan een gezonde stad. Hoe concreet de oplossingen ook zijn, de denkwijze van een gezonde stad heeft betrekking op bijna alles. Verbeteringen kunnen hierdoor worden doorgevoerd op allerlei gebieden en de gezondheid van een stad beperkt zich niet tot de bovenstaande aanpak. Met die reden vervult creativiteit een sleutelpositie in een gezonde stad. Denk samen na over mogelijke verbeteringen en maak een stad gezond!

 

En als dit artikel aanleiding geeft om hier met ons over te praten of om gedachten en ideeën uit te wisselen, neem dan contact op met info@urbansync.nl of 071 207 007. Op onze website (www.urbansync.nl) kan je nog meer lezen hoe wij concreet gezonde gebieden maken.

 

 

 

 

 

Https://nos.nl/artikel/2270598-rotterdams-onderzoek-gezonde-leefstijl-leidt-tot-zes-jaar-langer-leven